Gemiddelde voorraad berekenen: formule, voorbeeld en wat je ermee doet

De gemiddelde voorraad is de hoeveelheid of waarde die je gemiddeld over een periode op voorraad hebt. De eenvoudigste formule is de beginvoorraad plus de eindvoorraad, gedeeld door twee. Heb je op 1 januari 20.000 euro aan voorraad en op 31 december 30.000 euro, dan is de gemiddelde voorraad 25.000 euro. Het getal is de basis voor de omloopsnelheid, de voorraadkosten en het beoordelen of je te veel of te weinig op de plank hebt.

Hoe bereken je de gemiddelde voorraad?

Tel de voorraad aan het begin van de periode op bij de voorraad aan het eind en deel door twee. Dat werkt in aantallen en in euro’s, zolang je beide waarden op dezelfde manier meet, bijvoorbeeld tegen inkoopprijs. Schommelt de voorraad sterk binnen het jaar, bijvoorbeeld door seizoensinkoop, dan geeft deze formule een vertekend beeld. Neem dan de voorraad aan het eind van elke maand, tel de dertien standen van begin januari tot en met eind december op en deel door dertien. Hoe meer meetpunten, hoe dichter het gemiddelde bij de werkelijkheid komt.

• Eenvoudig: (beginvoorraad + eindvoorraad) / 2
• Nauwkeuriger: som van de maandelijkse eindstanden / aantal meetpunten
• Per artikel of per groep, altijd in dezelfde eenheid

Wat zegt de gemiddelde voorraad over je bedrijf?

Deel de inkoopwaarde van de omzet door de gemiddelde voorraad en je hebt de omloopsnelheid: hoe vaak per jaar de voorraad wordt verkocht en vervangen. Verkoop je voor 200.000 euro inkoopwaarde per jaar met een gemiddelde voorraad van 25.000 euro, dan is de omloopsnelheid acht en ligt een artikel gemiddeld ruim zes weken op de plank. Een lage omloopsnelheid betekent kapitaal dat vastzit en ruimte die geld kost; een heel hoge betekent risico op nee-verkopen. De gemiddelde voorraad maal het kostenpercentage voor rente, ruimte, verzekering en derving geeft daarnaast de jaarlijkse voorraadkosten.

Hoe hangt dit samen met bestelpunt en veiligheidsvoorraad?

De gemiddelde voorraad is een terugblik; het bestelpunt en de veiligheidsvoorraad bepalen wat je vooruit doet. Het bestelpunt is het verbruik tijdens de levertijd plus de veiligheidsvoorraad: het moment waarop je bestelt. Een lage gemiddelde voorraad bij veel nee-verkopen wijst op een te laag bestelpunt; een hoge gemiddelde voorraad bij weinig verkopen op te grote bestelhoeveelheden. De gratis rekentool op kantex.nl/tools/bestelpunt-berekenen rekent bestelpunt en veiligheidsvoorraad per artikel uit.

Wanneer laat je dit door software berekenen?

Met enkele tientallen artikelen gaat het in een spreadsheet. Bij honderden artikelen, meerdere locaties of partijen met houdbaarheidsdatum niet meer: dan wil je per artikel de gemiddelde voorraad, omloopsnelheid en het bestelpunt automatisch bijgewerkt uit de werkelijke in- en verkopen. Een koppeling tussen kassa of webshop en voorraadsysteem levert die cijfers dagelijks, zodat je ziet welke artikelen te lang liggen voordat de jaarcijfers dat vertellen.

Laatst bijgewerkt: 23 oktober 2026