Cron-expressie generator en uitleg

Wat is een cron-expressie?

Cron is de planner die op vrijwel elke Linux- en Unix-server draait. Je geeft hem een regel met een tijdschema en een opdracht, en cron voert die opdracht uit op de momenten die het schema beschrijft: elke nacht een back-up, elk kwartier een synchronisatie, elke maandagochtend een rapport. Hetzelfde schemaformaat zie je terug in GitHub Actions, Kubernetes CronJobs, Vercel, Laravel, Coolify en veel andere platforms.

Het schema is de cron-expressie: vijf velden, gescheiden door spaties. Omdat die notatie compact is, lees je hem niet zomaar. Met deze cron expressie generator plak je een expressie en zie je direct in gewoon Nederlands wanneer hij draait, plus de eerstvolgende vijf uitvoertijden in jouw eigen tijdzone. Andersom kun je per veld een keuze maken en bouwt de tool de expressie voor je op. Beide kanten lopen gelijk: pas je de tekst aan, dan volgt de bouwer, en omgekeerd.

De vijf velden van een cron expressie

De velden staan altijd in dezelfde volgorde. Minuut: 0 tot en met 59. Uur: 0 tot en met 23, in 24-uursnotatie. Dag van de maand: 1 tot en met 31. Maand: 1 tot en met 12, of JAN tot en met DEC. Dag van de week: 0 tot en met 7, waarbij zowel 0 als 7 zondag is, of SUN tot en met SAT. Namen zijn niet hoofdlettergevoelig.

Per veld gebruik je een paar bouwstenen. Een sterretje (*) betekent elke waarde. Een komma maakt een lijst, zoals 1,15 voor de 1e en de 15e. Een streepje maakt een bereik, zoals 1-5 voor maandag tot en met vrijdag. Een schuine streep geeft een stap: */15 in het minuutveld is elke 15 minuten, 10-30/5 is minuut 10, 15, 20, 25 en 30. Daarnaast kennen de meeste cron-varianten macro's: @hourly, @daily (of @midnight), @weekly, @monthly en @yearly (of @annually).

Een paar voorbeelden. 30 8 * * 1-5 draait om 08:30 op werkdagen. 0 0 1 * * draait om middernacht op de eerste dag van elke maand. */10 9-17 * * * draait elke tien minuten tussen 09:00 en 17:59. 0 3 * * 0 draait elke zondag om 03:00, een veelgebruikt moment voor onderhoudstaken.

Veelgemaakte fouten met cron

De meest voorkomende fout is de tijdzone. Servers en containers draaien vaak in UTC, terwijl jij in Nederlandse tijd denkt. Een taak op 0 8 * * * draait op zo'n server om 10:00 in de zomer en om 09:00 in de winter. Controleer dus altijd in welke tijdzone de cron-daemon of het platform rekent. Deze tool toont de uitvoertijden in de tijdzone van je browser; staat je server in UTC, reken dan om. Rond de overgang naar zomer- en wintertijd (de laatste zondag van maart en oktober) kan een taak tussen 02:00 en 03:00 overgeslagen worden of juist een tweede keer in aanmerking komen. Plan belangrijke taken daarom liever buiten dat uur.

Tweede valkuil: dag van de maand en dag van de week samen. Vul je ze allebei in, dan draait cron als één van beide klopt, niet alleen als ze samenvallen. 0 9 13 * 5 betekent dus elke 13e van de maand én elke vrijdag, niet alleen op vrijdag de 13e. Wil je echt een combinatie, dan laat je één veld op * staan en controleer je de andere voorwaarde in je script.

Verder zien we vaak expressies met zes velden. Die komen uit Quartz (Java), Spring of node-cron, waar een extra veld voor seconden vooraan staat en soms een jaarveld achteraan. Quartz kent ook tekens als ?, L, W en #. Deze tool ondersteunt bewust de standaard 5-velds notatie die cron, GitHub Actions en Kubernetes gebruiken, en geeft een duidelijke melding als je een 6-velds of Quartz-expressie plakt. Let ten slotte op onmogelijke datums: 0 0 30 2 * draait nooit, omdat februari geen 30 dagen heeft.

Wanneer cron niet meer genoeg is

Cron is ideaal voor een paar losse taken op één server. Het wordt lastiger als taken van elkaar afhangen, als je wilt weten of een taak is gelukt, of als een mislukte run automatisch opnieuw moet. Cron stuurt standaard hooguit een e-mail met de uitvoer, en als de server uit staat, wordt een gemiste run niet ingehaald.

Draaien er tientallen geplande taken, verspreid over meerdere servers, met koppelingen naar boekhouding, CRM of webshop? Dan is een workflow- of automatiseringsplatform vaak de betere keuze. Zo'n platform plant taken met dezelfde cron-notatie, maar voegt logging, monitoring, herhaalpogingen, afhankelijkheden en meldingen bij fouten toe. Je ziet in één overzicht wat er draait en wat er misging, zonder dat iemand op de server hoeft in te loggen.