EAN-code controleren en checkcijfer berekenen

EAN-code controleren: zo gebruik je de checker

Plak één code of een hele kolom codes in het invoerveld en kies Controleren. De checker herkent het type aan het aantal cijfers: 8 cijfers is een EAN-8, 12 een UPC-A, 13 een EAN-13 en 14 een GTIN-14. Spaties, streepjes en punten tellen niet mee, dus 978-0-306-40615-7 of 8711 0000 0000 7 worden gewoon herkend. Kopieer je uit Excel met meerdere kolommen, dan gebruikt de tool de eerste gevulde cel van elke regel.

Bij één code zie je direct of hij geldig is, wat het juiste checkcijfer is en welke GS1-prefix erin zit. Bij een geldige EAN-13 of EAN-8 tonen we ook een voorbeeld van de streepjescode. Bij een lijst krijg je een tabel met de status per regel, tellers voor geldig, ongeldig en dubbel, een filter om alleen de fouten te tonen en de mogelijkheid om het resultaat te kopiëren of als CSV te downloaden.

Mist je code het laatste cijfer, bijvoorbeeld omdat je zelf nummers uitgeeft binnen je GS1-reeks, kies dan Checkcijfer berekenen. De tool vult 7, 11, 12 of 13 cijfers aan tot een complete EAN-8, UPC-A, EAN-13 of GTIN-14. Die keuze is bewust expliciet: twaalf cijfers kunnen zowel een complete UPC-A zijn als een EAN-13 zonder checkcijfer, en dat kan geen tool voor je raden.

Hoe het checkcijfer van een EAN of GTIN werkt

Alle GS1-codes gebruiken dezelfde modulo-10-berekening. Je neemt de cijfers zonder het laatste, en begint rechts: het meest rechtse cijfer vermenigvuldig je met 3, het volgende met 1, dan weer met 3, enzovoort. Tel alles op en kijk hoeveel je nodig hebt om op het volgende tiental uit te komen. Dat getal (0 tot en met 9) is het checkcijfer. Voor 871100000000 is de som 33, dus het checkcijfer is 7 en de complete EAN-13 wordt 8711000000007.

Omdat de weging van rechts begint, geeft een voorloopnul geen ander checkcijfer. Een UPC-A met een nul ervoor is daarom ook een geldige EAN-13, en een EAN-13 met een nul ervoor een geldige GTIN-14. Het checkcijfer vangt elke fout in één cijfer en de meeste verwisselingen van twee naast elkaar staande cijfers. Het zegt niets over de vraag of de code ook echt aan jouw product is toegekend: daarvoor heb je de registratie bij GS1 nodig.

Wat de GS1-prefix wel en niet zegt

De eerste twee of drie cijfers van een EAN-13 vormen de GS1-prefix. 870 tot en met 879 is uitgegeven door GS1 Nederland, 540 tot en met 549 door GS1 België en Luxemburg, en 400 tot en met 440 door GS1 Duitsland. De prefix geeft het land van het GS1-lidmaatschap aan, niet het land van herkomst. Een Nederlands bedrijf dat in Azië laat produceren gebruikt gewoon een 87-code, en een buitenlands merk met een Nederlandse vestiging kan dat ook.

Een aantal reeksen is niet voor wereldwijde productcodes bedoeld. Codes die met 20 tot en met 29 beginnen zijn voor intern gebruik, zoals weegartikelen waarbij het gewicht of de prijs in de code zit. Ze zijn alleen binnen één winkel of bedrijf uniek. 977 is gereserveerd voor tijdschriften (ISSN) en 978 en 979 voor boeken (ISBN). Codes die met 0 of 1 beginnen komen meestal uit de Verenigde Staten of Canada, omdat UPC-A daar de standaard is.

Veelgemaakte fouten in artikelbestanden

De meest voorkomende fout ontstaat in Excel. Een EAN-13 is voor Excel een getal, en lange getallen worden weergegeven als 8,71E+12. Sla je dat bestand op, dan zijn de laatste cijfers definitief verdwenen. Ook voorloopnullen verdwijnen ongemerkt, waardoor een UPC-A van 12 cijfers plotseling 11 cijfers heeft. Zet de kolom daarom vóór het plakken of importeren op Tekst. De checker herkent beide gevallen en zegt het erbij.

Andere klassiekers zijn dubbele codes in een artikelbestand, bijvoorbeeld omdat een variant per ongeluk de code van het basisproduct kreeg, en codes die zijn verzonnen zonder GS1-registratie. Die laatste kunnen een kloppend checkcijfer hebben en toch geweigerd worden door marktplaatsen en retailers, die controleren of de code bij jouw bedrijfsprefix hoort. Gebruik de checker als eerste filter, en controleer bij twijfel in het GS1-register van wie een code is.

Werk je met duizenden artikelen, meerdere leveranciers of een webshop met koppelingen naar marktplaatsen, dan wil je dit soort controles niet met de hand doen. Laat ze dan automatisch draaien bij het importeren van leveranciersbestanden en vóór het publiceren van producten, zodat een foute code nooit in je ERP, WMS of webshop terechtkomt.